Biotechnolog: Grzyby mog? oczyszcza? ?rodowisko z leków przeciwnowotworowych

Biotechnolog: Grzyby mog? oczyszcza? ?rodowisko z leków przeciwnowotworowych

?cieki, zdj?cie ilustracyjne
?cieki, zdj?cie ilustracyjne / ?ród?o: Fotolia / Reddogs
Grzyby, które potrafi? rozk?ada? zwi?zki o skomplikowanej budowie chemicznej, mog? by? przydatne w oczyszczaniu ?rodowiska, szczególnie wód, z leków u?ywanych w chemioterapii – uwa?a doktorantka Marcelina Jureczko z Politechniki ?l?skiej. Tym problemem zaj??a si? w swojej pracy doktorskiej.

Cytostatyki to leki przeciwnowotworowe u?ywane w chemioterapii. ?Ogólnie mówi?c, wywo?uj? one spowolnienie lub ca?kowite zablokowanie replikacji DNA, czyli powielania materia?u genetycznego w komórkach nowotworowych. Jednocze?nie s? to substancje, które mog? stanowi? zagro?enie dla ?rodowiska. Przebada?am wp?yw dwóch wybranych przez mnie cytostatyków na trzech poziomach troficznych: ro?lina (Rz?sa drobna) przesta?a rosn??, skorupiak (Rozwielitka wielka) przesta? si? porusza?, bakteria (Pseudomonas putida) przesta?a si? namna?a?. To wszystko w tak niskich st??eniach tych substancji, ?e wyniki badań pozwoli?y je zakwalifikowa? do grupy zwi?zków bardzo toksycznych” – mówi?a biotechnolog w rozmowie z PAP.

Problemem jest wi?c oczyszczanie wód z pozosta?o?ci tych leków. Jureczko zwróci?a uwag?, ?e coraz cz??ciej pacjenci stosuj? chemioterapi? doustn? w domach, a nieca?kowicie zmetabolizowane substancje aktywne z tych leków (czasem to nawet do 70 proc. przyj?tej dawki) s? przez nich wydalane i trafiaj? do ?cieków komunalnych.

?Niestety, obecnie stosowane metody oczyszczania ?cieków nie radz? sobie z rozk?adem tych zwi?zków, wi?c cz?sto ca?kowicie nienaruszone przep?ywaj? one przez systemy i trafiaj? do wód – powierzchniowych, gruntowych, a nawet pitnych, co jest chyba najbardziej przera?aj?ce. Cytostatyki to przecie? leki wywo?uj?ce dzia?ania: mutagenne, teratogenne, kancerogenne, embriotoksyczne i genotoksyczne, wi?c z jednej strony mog? leczy? raka, ale z drugiej go wywo?ywa?” – podkre?li?a Jureczko.

Badane przez naukowców st??enie cytostatyków w ?rodowisku nie jest du?e, jednak – jak wskaza?a doktorantka – nie zmniejsza to zagro?enia; poza tym mo?e tu równie? dzia?a? tzw. efekt chroniczny, czyli d?ugotrwa?e oddzia?ywanie ich na ró?ne organizmy.

Pomys?em Jureczko na rozwi?zanie tego problemu jest wykorzystanie grzybów – a nie bakterii, które obecnie s? u?ywane w oczyszczaniu ?cieków. ?Grzyby maj? zdolno?? rozk?adania wielu zwi?zków o skomplikowanej budowie chemicznej. Dzieje si? tak, poniewa? maj? niskospecyficzne enzymy, dzi?ki którym s? w stanie rozk?ada? lignin? i celuloz?. Ale okazuje si?, ?e te enzymy przyczyniaj? si? równie? do rozk?adu innych zwi?zków np. barwników, pestycydów czy ró?nych farmaceutyków, wi?c dlaczego nie wykorzysta? ich równie? do usuwania pozosta?o?ci leków przeciwnowotworowych ze ?rodowiska” – mówi?a badaczka.

Doktorantka sprawdza przydatno?? wykorzystania do tego grzybów bia?ej zgnilizny drewna poprzez dwa mechanizmy: sorpcj? (poch?anianie) substancji przez porowat? powierzchni? grzybów (grzybni?) oraz biodegradacj? tych substancji poprzez wytwarzane przez grzyby enzymy.

?Przebada?am ju? proces sorpcji i okaza?o si?, ?e wyniki s? bardzo obiecuj?ce. Natomiast, je?li chodzi o proces biodegradacji – moje wst?pne badania wykaza?y, ?e takowy zachodzi, ale teraz musz? zbada?, które konkretnie enzymy odpowiadaj? za rozk?ad tych leków. Mo?liwe jest bowiem u?ycie samych enzymów, bez wykorzystywania ca?ych grzybów, co b?dzie z pewno?ci? ?atwiejsze do zaaplikowania w oczyszczalniach” – wskaza?a.

Jej zdaniem s? to badania pionierskie w skali kraju. ?Na ?wiecie znalaz?am tylko dwie publikacje na temat usuwania cytostatyków z wykorzystaniem grzybów. Ponadto nie spotka?am jeszcze ?adnej oczyszczalni ?cieków, która by tak dzia?a?a. Ale po to jeste?my – my, naukowcy – ?eby te metody rozwija?, pokona? pewne problemy i w przysz?o?ci móc temu zaradzi?” – podkre?li?a.

Prowadzone przez Jureczko analizy to badania podstawowe. Przy pozytywnych wynikach, nast?pnym etapem by?oby m.in. sprawdzenie, czy grzyby nie b?d? wp?ywa?y negatywnie na inne organizmy (np. bakterie) s?u??ce do oczyszczania ?cieków, a tak?e opracowanie sposobu na umieszczenie ich w oczyszczalniach np. na no?nikach, by ?atwo by?o oddzieli? biomas? grzybów od wody ?ciekowej.

Marcelina Jureczko realizuje swój doktorat w Katedrze Biotechnologii ?rodowiskowej Politechniki ?l?skiej w Gliwicach pod opiek? dr hab. in?. Wioletty Przysta?. Temat jej pracy brzmi: ?Badania ekotoksyczno?ci wybranych leków cytostatycznych i mo?liwo?ci wykorzystania grzybów do ich usuwania”.

PAP – Nauka w Polsce, Agnieszka Kliks-Pudlik

Czytaj tak?e:
5 produktów, które powinny znale?? si? w twojej codziennej diecie

Czytaj tak?e

 0

河北快三计划网页版 天气| 宁波市| 兰州市| 长宁县| 通道| 郎溪县| 简阳市| 秦皇岛市| 井冈山市| 安康市| 拉萨市| 清水县| 城口县| 德钦县| 于都县| 武陟县| 西充县| 黄梅县| 瓦房店市| 通州区| 赫章县| 义马市| 伊吾县| 赣州市| 韶关市| 多伦县| 浦北县| 凤城市| 鄂州市| 南华县| 新疆| 晋城| 宁安市| 西平县| 石门县| 阿坝县| 嘉鱼县| 两当县| 莱西市| 格尔木市| 贺州市|